"അവൻ/അവൾ ഒന്നിലും താൽപര്യം കാണിക്കുന്നില്ല" എന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും "മടിയാണ്" എന്നർത്ഥമില്ല. പലപ്പോഴും അത് ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ പരിസരത്തോടുള്ള ഒരു സ്വാഭാവിക പ്രതികരണമായിരിക്കാം.

നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ—

അല്പസമയം പോലും വെറുതെ ചിന്തിച്ചിരിക്കാറില്ല.

ചെറിയ ഗ്യാപ് കിട്ടിയാലുടൻ മൊബൈൽ എടുക്കുന്നു.

പുസ്തകമോ കഥയോ പത്രമോ വായിക്കാൻ താൽപര്യമില്ല.

ഒരു കലാരൂപത്തിലും (ചിത്രരചന, സംഗീതം, നൃത്തം, എഴുത്ത് തുടങ്ങിയവ) സ്ഥിരമായി ഏർപ്പെടുന്നില്ല.

—ഇവയെ ഒറ്റയ്ക്ക് കണ്ടിട്ട് കുട്ടിയെ "അലസൻ", "ഫോക്കസ് ഇല്ല", "ഭാവിയില്ല" എന്നിങ്ങനെ വിലയിരുത്തുന്നത് ശരിയല്ല. ആദ്യം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് "കുട്ടിയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന് പിന്നിലെ കാരണം" ആണ്.

കുട്ടിയുടെ മനസ്സിൽ എന്താണ് നടക്കുന്നത്?

മൊബൈൽ ഫോണും ഷോർട്ട് വീഡിയോ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും ഗെയിമുകളും കുട്ടിയുടെ മസ്തിഷ്കത്തിന് വളരെ വേഗത്തിൽ ചെറിയ ചെറിയ "റിവാർഡുകൾ" (dopamine rewards) നൽകുന്നു. അതുകൊണ്ട് ദീർഘനേരം ശ്രദ്ധ ആവശ്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ—വായന, സംഗീതാഭ്യാസം, ചിത്രരചന, പഠനം—താരതമ്യേന വിരസമായി തോന്നാം.

ഇത് കുട്ടിയുടെ സ്വഭാവദോഷമല്ല. മസ്തിഷ്കം എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഉത്തേജനങ്ങളോട് (instant stimulation) പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിന്റെ ഫലമാണ്.

മാതാപിതാക്കൾ ആദ്യം സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യങ്ങൾ

1. ഞാൻ കുട്ടിയോട് സംസാരിക്കുന്നത് കൂടുതലാണോ, നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്നതാണോ?

"ഫോൺ വയ്ക്കൂ.", "പോയി പഠിക്കൂ.", "ഒരു ബുക്ക് എങ്കിലും വായിക്കൂ."

ഇവ കേൾക്കുമ്പോൾ കുട്ടിക്ക് നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന തോന്നലുണ്ടാകാം.

പകരം ചോദിക്കാം:

"ഇന്ന് നിനക്ക് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട കാര്യം എന്തായിരുന്നു?"

"ഒരു ദിവസം ഫോൺ ഇല്ലെങ്കിൽ നീ എന്ത് ചെയ്യും?"

സംഭാഷണം ഉപദേശത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

2. വീട്ടിൽ മാതൃക ആരാണ്?

കുട്ടികൾ പറയുന്നത് കേട്ട് മാത്രമല്ല, കാണുന്നതാണ് കൂടുതൽ പഠിക്കുന്നത്.

വീട്ടിൽ എല്ലാവരും ഒഴിവുസമയം മൊബൈൽ നോക്കുകയാണെങ്കിൽ, കുട്ടിയോട് മാത്രം പുസ്തകം വായിക്കാൻ പറയുന്നത് ഫലപ്രദമാകില്ല.

3. കുട്ടിക്ക് ബോറടിക്കാൻ അവസരം കിട്ടുന്നുണ്ടോ?

ഇന്ന് പല കുട്ടികളുടെയും എല്ലാ സമയവും എന്തെങ്കിലും സ്ക്രീൻ, ക്ലാസ്, അല്ലെങ്കിൽ വിനോദം നിറയ്ക്കുന്നു.

പക്ഷേ ഗവേഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്, ബോറടിക്കുന്ന സമയങ്ങളിൽ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്തകളും പുതിയ താൽപര്യങ്ങളും വളരാൻ സാധ്യത കൂടുതലുള്ളത്.

എന്ത് ചെയ്യാം?

1. മൊബൈൽ എടുത്തുമാറ്റുക എന്നതല്ല ആദ്യ പരിഹാരം.

പെട്ടെന്ന് നിരോധിച്ചാൽ എതിർപ്പ് കൂടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

പകരം:

സ്ക്രീൻ സമയത്തിന് വ്യക്തമായ പരിധി.

ഭക്ഷണസമയത്ത് ഫോൺ ഇല്ല.

ഉറങ്ങുന്നതിന് ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പ് സ്ക്രീൻ ഒഴിവാക്കുക.

ആഴ്ചയിൽ ഒരു "Family Offline Time".

2. താൽപര്യം നിർബന്ധിച്ച് ഉണ്ടാക്കാനാകില്ല.

"പെയിന്റിംഗ് പഠിക്ക്."

"മ്യൂസിക് ക്ലാസ്സിൽ പോ."

ഇങ്ങനെ നിർബന്ധിക്കുന്നതിനേക്കാൾ,

പല അനുഭവങ്ങൾ പരിചയപ്പെടുത്തുക.

ലൈബ്രറി

പ്രകൃതി സഞ്ചാരം

മ്യൂസിയം

സ്പോർട്സ്

സംഗീതപരിപാടി

നാടകം

കരകൗശല പ്രവർത്തനങ്ങൾ

കുട്ടി സ്വയം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അവസരം നൽകുക.

3. ദിവസവും 20 മിനിറ്റ് "Attention Time"

അമ്മയോ അച്ഛനോ കുട്ടിയോടൊപ്പം

സംസാരിക്കുക

നടക്കുക

ബോർഡ് ഗെയിം കളിക്കുക

ഒന്നിച്ച് പുസ്തകം വായിക്കുക

ഈ സമയത്ത് ഫോൺ ഒഴിവാക്കുക.

കുട്ടിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ സമ്മാനം ശ്രദ്ധ (attention) ആണ്.

4. ചെറിയ വിജയങ്ങൾ ആഘോഷിക്കുക.

ഒരു ദിവസം 10 മിനിറ്റ് വായിച്ചാൽ പോലും

"ഇന്ന് നീ ശ്രദ്ധയോടെ വായിച്ചത് ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു."

എന്നുപറയുക.

ഫലത്തെക്കാൾ ശ്രമത്തെ പ്രശംസിക്കുക.

5. എല്ലാ കുട്ടികളും ഒരുപോലെയല്ല.

ചിലർ സംഗീതത്തിലാകും തിളങ്ങുക.

ചിലർ സ്പോർട്സിൽ.

ചിലർ മെക്കാനിക്കൽ കാര്യങ്ങളിൽ.

ചിലർ കഥപറച്ചിലിൽ.

കുട്ടിയുടെ കഴിവ് കണ്ടെത്തുക എന്നതാണ് മാതാപിതാക്കളുടെ പ്രധാന പങ്ക്; നമ്മുടെ സ്വപ്നം കുട്ടിയിൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കലല്ല.

എപ്പോൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കണം?

താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ആഴ്ചകളോളം തുടർന്നാൽ ഒരു ക്ലിനിക്കൽ സൈക്കോളജിസ്റ്റിനെയോ ശിശു മനശ്ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധനെയോ സമീപിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്:

ഒന്നിലും സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നില്ല.

എല്ലായ്പ്പോഴും സ്ക്രീൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹിക്കുന്നുള്ളൂ.

പഠനത്തിലും സൗഹൃദങ്ങളിലും വലിയ ഇടിവ്.

ഉറക്കമോ വിശപ്പോ ഗണ്യമായി മാറുന്നു.

അമിതമായ ദേഷ്യം, ഉത്കണ്ഠ, അല്ലെങ്കിൽ വിഷാദലക്ഷണങ്ങൾ.

ശ്രദ്ധക്കുറവ്, അമിത ചാഞ്ചാട്ടം തുടങ്ങിയവ കാരണം ദൈനംദിന ജീവിതം ബാധിക്കുന്നു.

ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ADHD, ഉത്കണ്ഠ, വിഷാദം, പഠനപ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുണ്ടോ എന്ന് പ്രൊഫഷണൽ വിലയിരുത്തൽ സഹായകരമായിരിക്കും. സ്ക്രീൻ ഉപയോഗം മാത്രം കാരണം എന്ന് മുൻകൂട്ടി നിഗമനം ചെയ്യരുത്.

മാതാപിതാക്കൾ ഓർക്കേണ്ട ഒരു പ്രധാന കാര്യം

കുട്ടികൾക്ക് നിയന്ത്രണം (control) വേണ്ടതല്ല; ബന്ധം (connection) ആണ് കൂടുതൽ ആവശ്യം.

അവർക്ക് വിമർശനം കുറവും, മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു എന്ന അനുഭവം കൂടുതലും ലഭിക്കുമ്പോൾ, അവരുടെ ഉള്ളിലെ കൗതുകവും ആത്മവിശ്വാസവും സ്വാഭാവികമായി വളരാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്.

മൊബൈൽ കുറയ്ക്കുന്നതിലും പ്രധാനമാണ് ജീവിതത്തിൽ മൊബൈലിന് പകരം അർത്ഥവത്തായ അനുഭവങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നത്.

അവസാനമായി, ഒരു കുട്ടിയുടെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്നത് അവൻ ഇന്ന് എത്ര സമയം മൊബൈൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നത് മാത്രം അല്ല; മറിച്ച് അവൻ അനുഭവിക്കുന്ന ബന്ധങ്ങൾ, മാതൃകകൾ, സുരക്ഷിതമായ കുടുംബാന്തരീക്ഷം, അന്വേഷിക്കാൻ ലഭിക്കുന്ന അവസരങ്ങൾ, ക്രമേണ വളർത്തിയെടുക്കുന്ന ശീലങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സംയോജനമാണ്. മാതാപിതാക്കളുടെ ക്ഷമയും സ്ഥിരതയുള്ള പിന്തുണയും കുട്ടിയുടെ വളർച്ചയിൽ ഏറ്റവും ശക്തമായ സ്വാധീനങ്ങളിലൊന്നാണ്.

കൂടുതൽ വിശദമായി മനസ്സിലാക്കാനും ചര്‍ച്ച ചെയ്യാനും ഇനി വരുന്ന InByte ഓണ്‍ലൈൻ പാരന്‍റിംഗ് ക്ലാസ്സുകളിൽ നിര്‍ബന്ധമായും പങ്കെടുക്കുക…

ചെറിയ വീഡിയോകളുടെ (short-form content) അമിത ഉപയോഗം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ശ്രദ്ധശേഷിയെ ബാധിക്കുമോ എന്നത് ഇപ്പോഴും ഗവേഷണവിഷയമാണ്. എന്നാൽ, നിരന്തരം വേഗത്തിൽ മാറുന്ന ഉള്ളടക്കം കാണുന്ന ശീലം ചില കുട്ടികൾക്ക് ദീർഘനേരം ശ്രദ്ധ ആവശ്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ (വായന, പഠനം, കലാപരമായ പരിശീലനം തുടങ്ങിയവ) ഏർപ്പെടാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് സൃഷ്ടിക്കാമെന്ന് നിരവധി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ ലക്ഷ്യം "സ്ക്രീൻ ഒഴിവാക്കുക" എന്നതല്ല, മറിച്ച് "അർത്ഥവത്തായ അനുഭവങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുക" എന്നതാണ്.ചെറിയ വീഡിയോകളുടെ (short-form content) അമിത ഉപയോഗം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ശ്രദ്ധശേഷിയെ ബാധിക്കുമോ എന്നത് ഇപ്പോഴും ഗവേഷണവിഷയമാണ്. എന്നാൽ, നിരന്തരം വേഗത്തിൽ മാറുന്ന ഉള്ളടക്കം കാണുന്ന ശീലം ചില കുട്ടികൾക്ക് ദീർഘനേരം ശ്രദ്ധ ആവശ്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ (വായന, പഠനം, കലാപരമായ പരിശീലനം തുടങ്ങിയവ) ഏർപ്പെടാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് സൃഷ്ടിക്കാമെന്ന് നിരവധി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ ലക്ഷ്യം "സ്ക്രീൻ ഒഴിവാക്കുക" എന്നതല്ല, മറിച്ച് "അർത്ഥവത്തായ അനുഭവങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുക" എന്നതാണ്.

വിദ്യാർത്ഥികളെ അർത്ഥവത്തായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് എങ്ങനെ ആകർഷിക്കാം?

1. നിരോധനത്തിന് പകരം പകരംവയ്ക്കൽ (Replace, don't just remove)

"ഫോൺ ഉപയോഗിക്കരുത്" എന്ന് പറയുന്നത് മാത്രം ഫലപ്രദമാകണമെന്നില്ല. പകരം, അവർക്കിഷ്ടപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുക.

•           സ്പോർട്സ്

•           സംഗീതം

•           ചിത്രരചന

•           നാടകം

•           ശാസ്ത്രപരീക്ഷണങ്ങൾ

•           പുസ്തക ക്ലബുകൾ

•           സമൂഹസേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ .... കുട്ടികൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകുമ്പോൾ പങ്കാളിത്തം വർധിക്കും.

2. ചെറിയ സമയങ്ങളിൽ തുടങ്ങുക

ഒരു മണിക്കൂർ വായിക്കാൻ പറയുന്നതിന് പകരം:

•           10 മിനിറ്റ് വായന

•           15 മിനിറ്റ് സ്കെച്ചിംഗ്

•           20 മിനിറ്റ് ബോർഡ് ഗെയിം

•           15 മിനിറ്റ് ഡയറി എഴുതൽ

ചെറിയ ശീലങ്ങൾ ദീർഘകാല ശീലങ്ങളാകാൻ കൂടുതൽ സാധ്യതയുണ്ട്.

3. കൗതുകം ഉണർത്തുക

പാഠപുസ്തകത്തിനപ്പുറം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.

•            "ഇത് എന്തുകൊണ്ട് സംഭവിക്കുന്നു?"

•           "ഇതിന് മറ്റൊരു പരിഹാരം ഉണ്ടാകുമോ?"

•           "നീ ആയിരുന്നെങ്കിൽ എന്ത് ചെയ്യുമായിരുന്നു?"

ഇത്തരം സംഭാഷണങ്ങൾ വിമർശനാത്മക ചിന്തയും സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്തയും വളർത്തുന്നു.

കാണുന്നതില്‍ നിന്നാണ് കൂടുതൽ പഠിക്കുന്നത്.

വീട്ടിൽ എല്ലാവരും ഒഴിവുസമയത്ത് ഫോൺ നോക്കുകയാണെങ്കിൽ, കുട്ടികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ പെരുമാറ്റം പ്രതീക്ഷിക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും.

5. ബോറടിക്കാനുള്ള അവസരം നൽകുക

എല്ലാ ഒഴിവുസമയവും സ്ക്രീനോ ക്ലാസുകളോ കൊണ്ട് നിറയ്ക്കേണ്ടതില്ല.

ചില സമയങ്ങളിൽ "ഒന്നും ചെയ്യാതെ" ഇരിക്കുന്നത് തന്നെ പുതിയ ആശയങ്ങൾക്കും സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്തകൾക്കും വഴിയൊരുക്കും.

6. ശ്രമത്തെ പ്രശംസിക്കുക

   "ഒന്നാം സ്ഥാനം കിട്ടിയോ?" എന്നതിനേക്കാൾ,

   •           "ഇന്ന് നീ ശ്രദ്ധയോടെ ശ്രമിച്ചത് ഞാൻ കണ്ടു."

   •           "നീ സ്ഥിരമായി പരിശീലിക്കുന്നത് സന്തോഷം നൽകുന്നു."

എന്നിങ്ങനെ പറയുന്നത് ആന്തരിക പ്രചോദനം വളർത്താൻ സഹായിക്കും.

7. യഥാർത്ഥ മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുക

സുഹൃത്തുക്കളുമായുള്ള കളികള്‍, കുടുംബസംഭാഷണങ്ങൾ, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, വായനാ കൂട്ടായ്മകൾ എന്നിവ സ്ക്രീനിന് പകരം കുട്ടികൾക്ക് സംതൃപ്തി നൽകുന്ന അനുഭവങ്ങളാകാം.

മാതാപിതാക്കൾക്കും അധ്യാപകർക്കും ഒരു പ്രധാന സന്ദേശം

കുട്ടികൾക്ക് അർത്ഥവത്തായ ജീവിതം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുന്നത് സ്ക്രീൻ സമയം കുറയ്ക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രം അല്ല, മറിച്ച് അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ കൗതുകം, ബന്ധങ്ങൾ, കളി, വായന, കല, പ്രകൃതി, സ്വതന്ത്രമായ അന്വേഷണം എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതിലൂടെയാണ്.

ഓരോ കുട്ടിയുടെയും താൽപര്യങ്ങളും പഠനശൈലിയും വ്യത്യസ്തമാണ്. അതിനാൽ എല്ലാവർക്കും ഒരേ രീതിയിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർബന്ധിക്കുന്നതിനേക്കാൾ, അവരുടെ വ്യക്തിഗത കഴിവുകളും താൽപര്യങ്ങളും കണ്ടെത്തി പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാണ്.

കുട്ടികളെ സ്ക്രീനിൽ നിന്ന് അകറ്റാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം സ്ക്രീനിനെ ശത്രുവായി കാണുന്നതല്ല; അതിനേക്കാൾ അർത്ഥവത്തും സന്തോഷകരവുമായ അനുഭവങ്ങൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്.

നിങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചത് ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ മാതാപിതാക്കളും അധ്യാപകരും ഒരുപോലെ ചിന്തിക്കേണ്ട വളരെ പ്രസക്തമായ ഒരു കാര്യമാണ്. അമിതമായ പഠനഭാരവും ഹോംവർക്കുകളും കുട്ടികളുടെ കളിചിരികളെയും മാനസികാരോഗ്യത്തെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നു എന്നത് ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. പഠന നിലവാരം ഉയർത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഇതൊക്കെ ചെയ്യുന്നതെങ്കിലും, കളിക്കാനും വിശ്രമിക്കാനും സമയം കിട്ടാതെ വരുമ്പോൾ കുട്ടികൾ മാനസികമായി തളരുകയും അത് അവരിൽ കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിന് (Stress) കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

വിദ്യാഭ്യാസം എന്നാൽ വെറും പുസ്തകപ്പുഴുക്കളാവുക എന്നതല്ല, മറിച്ച് ഒരു കുട്ടിയുടെ സമഗ്രമായ വ്യക്തിത്വ വികാസമാണ്. ഇതിനൊരു മാറ്റം വരുത്താൻ നമുക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ (പരിഹാരങ്ങൾ) താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

1. സ്‌കൂളുകളുടെയും അധ്യാപകരുടെയും ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള മാറ്റങ്ങൾ:

• ഹോംവർക്കുകളുടെ അളവ് കുറയ്ക്കുക: എല്ലാ വിഷയങ്ങൾക്കും ഒരേ ദിവസം ധാരാളം ഹോംവർക്കുകൾ നൽകുന്ന രീതി മാറ്റണം. പകരം, കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷിയെ ഉണർത്തുന്ന ലളിതവും സർഗ്ഗാത്മകവുമായ പ്രോജക്റ്റുകളോ ടാസ്കുകളോ നൽകാം.

• ക്ലാസ്സ് റൂം റിവ്യൂ: അന്ന് പഠിപ്പിച്ച കാര്യങ്ങൾ ക്ലാസ്സ് സമയത്തിന്റെ അവസാന 10 മിനിറ്റിൽ തന്നെ അധ്യാപകരുടെ സഹായത്തോടെ റിവ്യൂ ചെയ്യാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കുക. ഇത് വീട്ടിലെ പഠനഭാരം കുറയ്ക്കും.

  
  

• ആക്റ്റിവിറ്റി അധിഷ്ഠിത പഠനം: വെറുതെ കാണാതെ പഠിക്കുന്നതിന് പകരം കളികളിലൂടെയും പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ കുട്ടികളെ സഹായിക്കുക.

  
  

2. മാതാപിതാക്കളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ശ്രദ്ധ:

• 
  

  കൃത്യമായ സമയക്രമം (Time Management): സ്‌കൂൾ വിട്ട് വന്നയുടൻ പഠിക്കാൻ ഇരുത്താതെ, അവർക്ക് കുറച്ചുസമയം കളിക്കാനും റിലാക്സ് ചെയ്യാനും നൽകുക. പഠനത്തിനും കളിക്കുമായി ഒരു കൃത്യമായ ടൈംടേബിൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത് നല്ലതാണ്.

• 
  

  അമിതപ്രതീക്ഷകൾ ഒഴിവാക്കുക: എല്ലാ കുട്ടികളും എല്ലാ വിഷയത്തിലും ഒന്നാമതാകണം എന്ന് നിർബന്ധം പിടിക്കരുത്.

  കുട്ടികളുടെ കഴിവിനനുസരിച്ച് അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.

• 
  

  തുറന്ന സംഭാഷണം: കുട്ടികളോട് ദിവസവും സംസാരിക്കുക. അവർക്ക് എന്തെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളോ പഠനഭാരമോ ഉണ്ടോ എന്ന് ചോദിച്ചറിയുക.

3. കുട്ടികളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള മാറ്റങ്ങൾ (മാതാപിതാക്കളുടെ സഹായത്തോടെ):

• 
  

  കളിക്കാനുള്ള സമയം: ദിവസവും കുറഞ്ഞത് ഒരു മണിക്കൂറെങ്കിലും മൊബൈലോ ടിവിയോ ഇല്ലാതെ പുറത്തുപോയി കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം കളിക്കാൻ കുട്ടികളെ അനുവദിക്കണം. ഇത് അവരുടെ മാനസിക ഉല്ലാസത്തിനും ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തിനും അത്യാവശ്യമാണ്.

• 
  

  ഹോബികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക: വരക്കാനും, പാട്ടുപാടാനും, വായിക്കാനും ഒക്കെയുള്ള സമയം കണ്ടെത്തുന്നത് മനസ്സിന് സമാധാനം നൽകും.

ചുരുക്കത്തിൽ: വിദ്യാഭ്യാസവും വിനോദവും ഒരു നാണയത്തിന്‍റെ  ഇരുവശങ്ങളാണ്. കുട്ടികൾക്ക് കളിക്കാനും ചിരിക്കാനും ചിന്തിക്കാനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുമ്പോൾ മാത്രമേ അവരുടെ ബുദ്ധിശക്തിയും പഠനനിലവാരവും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉയരുകയുള്ളൂ. നിയമങ്ങളിലും ചിന്താഗതികളിലും മാറ്റം വരുത്താൻ പിടിഎ (PTA) മീറ്റിംഗുകളിലൂടെ മാതാപിതാക്കൾക്കും അധ്യാപകർക്കും ഒന്നിച്ച് ശ്രമിക്കാവുന്നതാണ്.